Vlogs: de toekomst van de online journalistiek?

Journalistieke blogs of J-blogs zijn een relatief recent verschijnsel en een typisch voorbeeld van de impact die nieuwe media hebben op journalistiek. Toch zijn ze in mijn ogen al lang niet meer vernieuwend genoeg om nog een belangrijke rol te kunnen spelen in deze constant veranderende wereld. We gaan daarom in deze blogpost op zoek naar de journalistieke mogelijkheden van zijn audiovisuele en meer vernieuwende tegenhanger, de journalistieke vlog.

Vlogs, kort voor video blogs, maken gebruik van alle typische kenmerken van de blog, maar nemen vanzelfsprekend de vorm van een video en niet die van een uitgeschreven geschreven tekst aan. De makers van deze vlogs krijgen dan ook de toepasselijke naam ‘vloggers’, kort voor video bloggers, mee. Op dit moment is het belangrijkste platform voor deze bloggers duidelijk de gratis videowebsite youtube, waarop iedereen naar believen video’s over welk onderwerp dan ook video’s kan plaatsen, die op hun beurt door iedereen overal ter wereld kunnen worden bekeken. Waar vloggen voor sommigen gewoon een hobby is, is het voor anderen een full-time job. Zo verdiende de meest bekeken youtuber, de Zweedse gamer Pewdiepie, in 2014 naar schatting bijvoorbeeld meer dan 4 miljoen dollar, enkel en alleen door op regelmatige basis filmpjes op youtube te zetten.

Journalistiek of infotainment?

Maar kunnen deze vlogs ook een meerwaarde hebben voor de journalistiek? Amerikaanse president Barack Obama gaf vorig jaar alleszins alvast een goede aanzet door samen te zitten met drie bekende youtubers voor een interview dat integraal en uitsluitend op de videowebsite youtube kon bekeken worden. Obama werd meer bepaald ondervraagd door de bekende youtube-persoonlijkheden, dus vloggers GloZell Green, Hank Green en Bethany Mota, over actuele thema’s als educatie, internationale relaties en rassenproblematiek.

Hoe goed bedoeld ook, het interview viel niet bij iedereen in goede aarde. En al zeker niet bij journalisten. Velen vonden het namelijk niet kunnen dat drie youtubers zonder enige journalistieke opleiding of ervaring zomaar de kans kregen om de president van de Verenigde Staten te interviewen, een ervaring waar de meeste beroepsjournalisten enkel maar van kunnen dromen.

Maar betekent dit ook dat initiatieven als deze de deur openen voor een nieuwe soort van burgerjournalistiek, namelijk via vlogs op videowebsites als youtube?

Volgens een reactie van Dieter Bohn, hoofdredacteur van The Verge in een artikel van The Drum is er vooral sprake van een steeds dunnere lijn tussen de categorie van de traditionele journalist en die van de onafhankelijke vlogger. Hadas Gold, reporter bij Politico is het hiermee eens, en zegt dat opkomst van vloggers gewoonweg één van de vele veranderingen zijn die journalistiek in de afgelopen tien jaar heeft doorgemaakt. Toch gelooft ze niet dat deze vloggers er zomaar zullen voor zorgen dat traditionele journalistiek overbodig wordt: “Ik denk dat de gemiddelde persoon voor zijn of haar dagelijkse nieuwsconsumptie nog steeds beroep zal willen doen op een meer gerespecteerd medium”, legde ze uit. Gold bestempelt video’s als het interview met Obama dan ook eerder als een vorm van infotainment dan als een nieuwe vorm van journalistiek, en de youtubers in kwestie beschouwen zichzelf volgens haar ook helemaal niet als echte journalisten. Toch heeft deze mediavorm volgens haar vooralsnog een belangrijke functie: “hij is perfect geschikt om meer serieuze thema’s verstaanbaar en bespreekbaar te maken voor jongeren”, zegt ze.

4 soorten videojournalistiek

Maar het gebruik van video’s in journalistiek kan veel meer dan één enkele vorm aannemen. Paul Bradshaw van Online Journalism Blog zet even vier categorieën van journalistieke vlogs op een rijtje: ‘bewegend beeld’, het videodagboek, het persoonlijke relaas en de online televisieshow.

  1. Met ‘bewegend beeld’ bedoelt hij dat video ingebed wordt in een tekstueel nieuwsverhaal ter illustratie, zoals dat ook typisch het geval zou zijn voor simpele foto’s. Een ander goed voorbeeld hiervan is de GIF (graphic interchange format), via welke de journalist via een aaneenschakeling van foto’s tot een bewegende afbeelding komt. Hoewel de GIF misschien geen volwaardige video is, zien we dat hij ook bij ons steeds vaker opduikt in de mainstream media. 
  1. De tweede categorie is het videodagboek, dat verder kan worden opgedeeld in twee subcategorieën: de video blog en het bewerkte verhaal. De video blog, of kortweg vlog is een video waarin een persoon voor de camera vertelt over zijn gedachten of ervaringen in verband met een bepaald onderwerp of gebeurtenis. Het bewerkte verhaal daarentegen, is wat je de online vorm van de traditionele televisiedocumentaire zou kunnen noemen. Het bewerkte verhaal is echter veel korter en vluchtiger door het veelvuldige gebruik van montage.
  1. Ten derde is er het persoonlijke relaas, waarin in iemand een persoonlijk verhaal vertelt. Het grootste verschil met de vlog is dat het geheel niet door de spreker zelf, maar door iemand anders in beeld wordt gebracht. Een mooi voorbeeld hiervan is onderstaande video door StyleLikeU, een youtube-kanaal dat vrouwen van alle leeftijden, rassen en lichaamstypen aan het woord laat om het zogenaamde body shaming een halt toe te roepen.

 

  1. Tot slot onderscheidt Bradshaw de online televisieshow, die hij ook wel vodcast noemt. Dit zijn volgens de auteur video’s die gebruik maken van traditionele televisietechnieken, maar uitsluitend beschikbaar zijn online. Gaan we op zoek naar vodcasts in een journalistieke context, dan zien we bijvoorbeeld dat bepaalde kranten op hun online platformen samenvattende nieuwsvideo’s aanbieden. Een voorbeeld van eigen bodem is deze videoreeks door De Redactie, waarin VRT-nieuws hoofdredacteur Björn Soenens in 60 seconden belangrijke elementen van de Amerikaanse presidentsverkiezingen tracht toe te lichten.

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s